Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.



W jajach mew znaleziono chemikalia używane w plastikach

17 czerwca 2021, 10:20

W jajach mew srebrzystych znaleziono związki chemiczne wykorzystywane podczas produkcji plastiku. Naukowcy z Uniwersytetów w Exeter i Queensland znaleźli w świeżo złożonych jajach mew aż sześć typów ftalanów. To chemikalia używane w tworzywach sztucznych jako plastyfikatory.


Złapano nieuchwytny kwas węglowy

3 stycznia 2011, 10:29

Istnieje substancja, z którą każdy z nas ma do czynienia na co dzień, ale która uparcie wymyka się naukowym badaniom. To kwas węglowy, który austriackim uczonym po raz pierwszy udało się schwytać i zbadać w gazowej formie.


Naukowcy prześledzili aktywność i przemiany likopenu w organizmie

13 listopada 2015, 11:57

Posługując się likopenem z większym ciężarem cząsteczkowym, naukowcy dowiedzieli się, jakim przemianom metabolicznym podlega on w ludzkim organizmie. Okazuje się, że niedługo po wchłonięciu izomery all-trans są przekształcane w formę cis.


Homoseksualizm naczelnych jest kształtowany przez czynniki środowiskowe i społeczne

13 stycznia 2026, 10:30

Homoseksualizm to zagadka dla nauki. Zachowania seksualne kierowane do własnej płci nie służą przedłużeniu gatunku, a jednak są bardzo rozpowszechnione w królestwie zwierząt. Odnotowano je u około 1500 gatunków, a jednym z pierwszych, którzy pozostawili nam informacje o zaobserwowaniu takich zachowań jest Arystoteles. Naukowcy z University College London przyjrzeli się danym dotyczącym naczelnych (z wyjątkiem ludzi) i stwierdzili, że zachowania homoseksualne wynikają u nich z czynników środowiskowych oraz społecznych.


Kolejny skandal z udziałem Hobby Lobby. Władze USA skonfiskowały Tabliczkę ze snem Gilgamesza

3 sierpnia 2021, 11:26

Amerykański Departament Sprawiedliwości wydał nakaz konfiskaty starożytnej glinianej Tabliczki ze snem Gilgamesza. Przyczyną konfiskaty jest jej nielegalne wwiezienia na teren USA i sprzedaż firmie Hobby Lobby ze sfałszowanymi informacjami o pochodzeniu. Licząca około 3500 lat gliniana tabliczka z zapisaną językiem akkadyjskim sekwencją snu ze słynnego poematu.


Balansujący robot

Automat balansujący ołówkiem

22 stycznia 2011, 00:11

Szwajcarskim inżynierom udało się wykonać „mission imposible" robotyki - automat potrafiący balansować ołówkiem na podstawie jedynie obrazu z kamery. Co ważniejsze: ich rozwiązanie nie wymaga wcale dużej mocy obliczeniowej.


Szybkie błyski radiowe zdradzają swoje tajemnice

4 grudnia 2015, 16:51

Szybkie błyski radiowe (FRB - Fast Radio Bursts) odkryto przed niemal dziesięciu laty i od tamtej pory stanowiły one zagadkę dla astronomów. Naukowcy nie wiedzieli, co jest źródłem tych sygnałów. Jednak dzięki pracy zespołu astronomów, w tym Jeffreya Petersona i Hsiu-Hsien Lina z Carnegie Mellon University jesteśmy bliżej rozwiązania zagadki FRB.


Neandertalczycy wykorzystywali dziegieć brzozowy również w medycynie?

23 marca 2026, 12:42

Dziegieć brzozowy jest często znajdowany na neandertalskich stanowiskach archeologicznych. W niektórych przypadkach był on używany do sklejania narzędzi i o takim właśnie jego użyciu najczęściej się mówi. Ostatnio jednak badacze zaczęli zastanawiać się, czy neandertalczycy nie mogli wykorzystywać tej substancji w różnych celach. Stosowanie dziegciu jako leku na rany skóry jest dobrze udokumentowane etnograficznie.


Astronomowie zidentyfikowali nową klasę planet pozasłonecznych, na których może istnieć życie

14 września 2021, 05:10

Naukowcy poszukujący życia poza Układem Słonecznym zwracają uwagę na planety o podobnej masie, rozmiarach, temperaturze i składzie atmosfery, co Ziemia. Astronomowie z University of Cambridge twierdzą jednak, że istnieje znacznie więcej możliwości, niż tylko znalezienie „drugiej Ziemi”


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk